تبلیغات
( پایگاه تخصصی انبار ) - کنترل موجودی در انبارها - بخش اول
( پایگاه تخصصی انبار )
دست به دست هم دهیم به مهر،،،،،،،،،میهن خویش کنیم آباد
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


با سلام امیدوارم مطالعه مطالب این وبگاه برایتان مفید واقع شود خواهشمندم در این مسیر مرا یاری کنید و با نظرات خودتون به مطالب وبگاه و یا ارسال مطالب مفیدی در این خصوص که با نام خودتان در وبگاه قرار خواهد گرفت قدمی هر چند کوچک در مسیر تعالی این رشته از صنعت و ایران اسلامی برداریم.

مدیر وبلاگ : محسن مقصودی
نظرسنجی
نظر شما در خصوص جایگاه بخش انبار در صنعت ایران چیست؟







رویه کنترل موجودی در انبارها


١ - تعریف و هدف از کنترل موجودی:

٢ - درستی و صحت موجودی انبارها (Record Accuracy): 

٣ - روش های اجرای کنترل موجودی:

٤ - مدل های كنترل موجودی:

٥ - هزینه های سفارش کالا (Ordering cost): 

٦ - هزینه نگهداری (Holding cost): 

٧ - سفارش یا موجودی در راه:

٨ - ذخیرة اطمینان (احتیاطی) یا حداقل موجودی Safty stock:

٩ - سطح مورد اعتماد موجودی: 

١٠ - حداكثر موجودی یا حد بالای موجودی:

١١ - متوسط موجودی: 

١٢ - هزینه خرید سالیانه:

13 - کنرل موجودی بر اساس مدل مقدار و میزان سفارش بهینه اقتصادی (EOQ (Economic Order Quantity Model: 

14 - زمان بهینه بین دو سفارش متوالی با توجه به میزان سفارش اقتصادی: 

15 - هزینه انبارداری به صورت بهینه: 

16 - کل هزینه موجودی

17- نقطه سفارش (Order Point): 

18 - نقطه سفارش مجدد را با در نظر گرفتن ذخیره احتیاطی:

19 - سطح قابل قبول موجودی:

20 - تعداد دفعات سفارش در سال: 

21 - فواصل زمانی سفارش: 

22 - سیستم بازنگری پیوسته موجودی (Q-System): 

23 - تعریف موقعیت موجودی(IP): 

24 - مدل سفارش در فاصله زمانی ثابت ( Fixed Interval Order) یا سیستم های موجودی دوره ای P-System:

کنترل موجودی جریانی است که ضمانت می کند اقلام موجود سازمان با در نظر گرفتن عوامل زمان، مکان، تعداد، کیفیت و هزینه، برای بخش های عملیاتی تولید، توزیع، فروش، مهندسی در دسترس باشد.

آنچه در کنترل موجودی از اهمیت ویژه برخوردار است عبارتند از: 1 -  میزان سفارش 2 - زمان سفارش 

هدف از کنترل موجودی: بررسی و نگاه داشت سطحی از موجودی که هزینه های سیستم و سازمان یا کارخانه صنعتی را کمینه می کند.

 عملیات بالانس یا تراز موجودی (Inventory balancing act): عملیاتی است برای به حداقل رساندن میزان سطح سرمایه بکار رفته شده برای موجودی با قابلیت تبدیل به سرمایه به طوری که تضمین نماید موجودی برای کلیه عملیات های تولیدی، فنی و فروش در موعد مقرر و به میزان کافی در دسترس باشد (شکل زیر).


 


انباشت بالای موجودی، باعث افزایش هزینه سازمان یا کارخانه صنعتی شده و مشکلات را پنهان می کند و نگاه داشت موجودی در سطح بهینه باعث آشکار شدن مشکلات مدیریتی قابل اصلاح در سازمان و تولید می گردد (به عنوان مثال: اگر موجودی کالایی در انبار محصول زیاد باشد، در صورت وجود اتلاف در خط تولید به دلیل موجودی بالای محصول در انبار این اتلاف مشخص نمی شود، لذا راه حلی برای آن در نظر گرفته نمی شود) یکی از اهداف سازمان ها در قبال موجودی کاهش آن است. 



 درستی و صحت موجودی انبارها (Record Accuracy): 

مدیریت انبار نیاز به اطلاع دقیق از موجودی انبارها داشته و اطلاع دقیق از موجودی انبارها، پایه اصلی سیستم های برنامه ریزی تولید و کنترل موجودی هاست، صحت و درستی موجودی انبارها از طریق ثبت منظم و سیستماتیک ورود و خروج کالا به انبارها، استقرار منظم قفسه ها در انبارها و شماره گذاری قفسه ها، کالاها و چیدمان منظم قطعات در قفسه ها، استفاده مطلوب از فضای انبارها امکان پذیر می شود (مراجعه شود به "برخی مباحث مدیریت انبار" از صفحه نخست).


روش های اجرای کنترل موجودی:

در سازمان ها فرآیند مدیریت کنترل موجودی به نحوی انجام می گیرد که اقلام وارده به انبار از حداکثر سقف موجودی تعیین شده فراتر نرود و یا از حداکثر فضای مجاز اختصاص یافته برای انبارش بیشتر نشود. کنترل موجودی در انبار می تواند به یکی از روشهای ذیل انجام گیرد :

1 - کنترل دستی و از طریق کارتکس و موجودی فیزیکی بصورت روزانه یا ادواری.

2 - کنترل سیستمی و از طریق اخذ گزارشات موجودی بصورت روزانه یا ادواری از نرم افزار مکانیزه انبار و مقایسه با پارامترهای کنترل موجودی توسط انباردار.

3- کنترل سیستمی و بصورت کاملا اتوماتیک توسط سیستم انبار با تعریف پارامترهای کنترل موجودی در سیستم نرم افزاری انبار.

4 - استفاده از روش مدیریت موجودی توسط فروشنده موسوم به VMI.

5 - تفکیک موجودی به دسته های کانبان و کنترل آن.

6 - ارزیابی میزان موجودی در انبار بر مبنای مشاهدات دیداری انباردار،  این روش بر مبنای مدیریت دیداری صورت می گیرد و کاربرد آن در انبارهایی که تعداد اقلام زیادی را در خود جای داده اند، کار پر ریسک و پر زحمتی محسوب می گردد.


 مدل های کنترل موجودی

هدف استفاده از مدلها و فرمول های کنترل موجودی، تعیین زمان و مقدار بهینه سفارش با استفاده از مدلهای ریاضی است، مدلهای کنترل موجودی مورد بحث در این قسمت مربوط به اقلام و محصولات با تقاضای مستقل (Independent Demand) از سایر اقلام و محصولات است و براساس اطلاعات اولیه مانند هزینه های سفارش و نگهداری کالا، تقاضای سالانه و روزانه کالا، مدت زمان تحویل اقلام سفارش گذاری شده و... پایش انجام می گیرد، اکنون به شرح اطلاعات اولیه می پردازیم



انواع هزینه ها در مدیریت موجودی:

هزینه های سفارش کالا (Ordering cost): 

منظور از سفارش کالا، خرید یا تامین کالای مورد نیاز سازمان می باشد و هزینه های سفارش شامل هزینه های دفتری، اداری، حمل سفارش، پردازش اطلاعات، تحویل محصول سفارش شده و حقوق پرسنل خرید است. اگر قطعه در داخل کارخانه تولید می شود، در این صورت هزینه سفارش آن به صورت هزینه آماده سازی خط یا ماشین آلات، حقوق پرسنل و... برای تولید قطعه مورد نظر است

هر سازمان جهت برآورد هزینه سفارش کالا می تواند سیاست ها مختص به خود را داشته باشد، ولی اگر هزینه برآورد هر بار سفارش در دست نباشد می توان به صورت زیر انجام داد

ابتدا هزینه سفارش یک واحد ریالی از کالاها را طی یک سال را بر حسب نسبت یا درصدی از قیمت واحد کالا بدست می آوریم:

 


هزینه سفارش برای یک کالا (مقدار x) را طبق تناسب زیر محاسبه می نمائیم:



یا بعبارتی دیگر:

هزینه سفارش یک واحد ریالی طی یک سال (حاصل عبارت اول)* قیمت کالای مورد نظر = هزینه سفارش کالای مورد نظر

سپس هزینه هر بار سفارش برابر است با: حاصلضرب مقدار X در Q) Q = مقدار هر بار سفارش). 





هزینه نگهداری(Holding cost): 

هزینه نگهداری شامل هزینه تأمین فضا برای انبار، نیروی انسانی، بیمه، تجهیزات حمل و نقل، بهره بانکی، فساد و خرابی اقلام انبار شده است

هر سازمان جهت برآورد هزینه نگهداری یک کالا می تواند سیاست های مختص به خود را داشته باشد، ولی اگر هزینه نگهداری یک کالا در دست نباشد می توان به صورت زیر انجام دارد


ابتدا هزینه نگهداری یک واحد ریالی از کالاها طی یک سال را بر حسب نسبت یا درصدی (%) از قیمت واحد کالا بدست می آوریم:


سپس هزینه نگهداری یک کالا (مقدار X) را طبق تناسب زیر محاسبه می نمائیم: 


هزینه کل انبارداری برای یک قلم کالا به صورت زیر می باشد: 


هزینه کل انبارداری (TC یک قلم کالا) = هزینه کل سفارش + هزینه کل نگهداری هزینه کل انبارداری 

و با در نظر گرفتن ارزش کل خرید موجودی داریم:


هزینه کل موجودی :


D = تقاضای سالیانه از یک کالا. 
S = هزینه هر بار سفارش. 
H = هزینه سالانه نگهداری یک واحد از کالا. 
d = مقدار تقاضای مصرف روزانه از یک کالا 
Q = مقدار سفارش در هر نوبت سفارش. 

به نمودار زیر توجه کنید:




سفارش یا موجودی در راه: 

با انجام سفارش گذاری، براساس روش های بهینه که در ادامه خواهد آمد، جهت اطلاع از سفارش یا موجودی در راه، شامل مقداری از یک کالا که سفارش شده ولی هنوز دریافت نشده اند (در برخی از موارد می توان آن را جزئی از موجودی دانست)، از فرمول زیر استفاده می شود: 

 



ذخیرة اطمینان (احتیاطی) یا حداقل موجودی Safty stock: 

ذخیره اطمینان (SS) عبارتست از میزان اضافه موجودی انبار برای جلوگیری از کمبودهای احتمالی در زمان انتظار جهت دریافت کالا می باشد و موجودی را در مقابل افزایش غیر منتظره تقاضا یا مدت تقاضا بیمه می کند، معمولا ذخیره احتیاطی 10% مصرف کل سالانه است، وقتی موجودی کالایی به این سطح می رسد این امر گزارش می شود و سوابق بررسی شده و در صورت نیاز سیستم بازنگری موجودی اصلاح می شود

شرح تئوری

)متوسط مدت مصرف(روز) * متوسط مدت تحویل سفارش(روز)) - نقطه سفارش = حداقل موجودی 

تعیین مقدار نقطه سفارش در ادامه خواهد آمد

همچنین، ذخیره اطمینان از فرمول زیر محاسبه می شود

 
Ϭ: واریانس و انحراف استاندارد توزیع تقاضا. 
Z: مقدار متغیر نرمال استاندارد جهت سطح سرویس دهی است که هرچه سطح سرویس دهی بزرگتر باشد هزینه نگهداری موجودی افزایش می یابد. 

مقدار Z را می توان از جدول ذیل بدست آورد : 



براساس گروه بندی موجودی به صورت ABC، (جهت اطلاع از این گروه بندی مراجعه شود به "برخی مباحث مدیریت انبار" از صفحه نخست) می توان برای قطعات محاسبه ضریب اطمینان گروه A را 95 درصد و قطعات گروه B را 75 درصد و قطعات گروه C را 55 درصد قرار داد. 

سطح مورد اعتماد موجودی: 
سطح ریسک یا سطح خطر مدیریت برابر است با: احتمال اینکه در یک دوره با کمبود مواجه شویم: (α) 
سطح مورد اعتماد موجودی برابر (α - 1) است و از رابطه زیر بدست می آید: 
α-1: سطح مورد اعتماد موجودی 
α: سطح ریسک مدیریت بر اساس درصد (%) 

مثال: سطح قابل قبول موجودی با ریسک 2 در صد برابراست با 
98 = 2 – 1 
و طبق جدول برای سطح قابل اعتماد موجودی برای 98 داریم Z=2.05 می باشد 

Ϭ: واریانس و انحراف استاندارد توزیع تقاضا: 

x: مقادیر تقاضا در یک فاصله زمانی (روزانه، ماهیانه، سالیانه و...) 
n: تعداد نمونه (منظور تعداد بازه زمانی انتخابی جهت نمونه) 

مثال: کالایی با مقدار مصرف در سال های ذیل را در نظر بگیرید و مقدار را محاسبه کنید: 


مثال: تقاضای قطعه ای در مدت زمان تحویل با میانگین 250 جعبه توزیع نرمال دارد و انحراف معیار 22 جعبه می باشد موجودی اطمینان و نقطه سفارش مجدد را با 99 درصد سطح خدمت مشتری تعیین کنید. 
حل: سطح قابل قبول موجودی برابر 99 می باشد بنابراین Z=2.33 خواهد بود: 

SS = 2.33 * 22 = 51.26 
ROP = 51 + 250 = 301 
SS: حداقل موجودی 
ROP: نقطه سفارش 
جواب: نقطه سفارش مجدد برابر 301 خواهد بود (نحوه محاسبه نقطه سفارش در ادامه متن بررسی خواهد شد). 


حداکثر موجودی: 

حداکثر موجودی بالاترین مقدار کالا در انبار است که نگهداری بیش از آن مقدار، مقرون بصرفه نمی باشد هر وقت مقدار موجودی قلم از این حد بیشتر شود این امر بررسی و علت آن گزارش می شود و در صورت لزوم اقدامات اصلاحی صورت می پذیرد، حداکثر موجودی ارتباط مستقیمی به اندازه سفارش دارد و فسادپذیری کالا در مدت مصرف می بایست در نظر گرفته شود.

میزان حداکثر موجودی عبارتست از: 

(حداقل مدت تحویل(روز) * حداقل مصرف روزانه) - میزان سفارش مجدد + نقطه سفارش =  حداکثرموجودی 

حداکثر موجودی از مقدار زیر کمتر می باشد: 

متوسط موجودی یا حد مطلوب موجودی: 

برای اطمینان از صحت سیاست های کنترل موجودی انبار و رعایت مطلوب موازین اقتصادی متوسط موجودی را ملاک عمل قرار داده و موجودی کالاهای انبار را با حد متوسط مطلوب موجودی مقایسه می نمایند.

در انبارهایی که بیش از پنجاه درصد کالاهای انبار دارای موجودی معادل حد مطلوب داشته باشند، می توان نتیجه گرفت که در این انبارها مدیریت و کنترل موجودی وضعیت مناسبی دارد.



هزینه خرید سالیانه: 
C*D = هزینه سالیانه خرید
D: تقاضای سالیانه کالا 
C: قیمت واحد محصول 




مدل مقدار سفارش بهینه اقتصادی (EOQ (Economic Order Quantity Model : 


 ساده ترین، متداول ترین و قدیمی ترین مدل کنترل موجودی است که مقدار بهینه سفارش هر محصول یا قطعه مصرفی را با توجه هزینه کل سفارش و نگهداری آن در واحد زمان تعیین می کند.

وظیفه ی اصلی این مدل تعیین حجم بهینه ی سفارشات است که با آن بتوان مجموع هزینه های موجودی (نگهداری و سفارش گذاری) را به حداقل رساند.

در این مدل فرض بر آن است که در مدت زمان تحویل (خرید)، همه مقدار سفارش بصورت کامل تحویل می شود و مدت زمان تحویل مشخص می باشد.

  

D: تعداد مجموع کل تقاضای سالانه محصول (می توان میانگین مصرف در چند سال را در نظر گرفت). 
S: هزینه هر بار سفارش و آماده سازی کالا. 

H: هزینه نگهداری برای هر واحد. 



مفروضات مدل EOQ (مدل مقدار سفارش بهینه اقتصادی): 

-           - مقدار تقاضا معلوم بوده و در طول زمان تغییر چندانی نمی کند. 

-          - کمبود کالا در انبار مجاز نیست. 

-         - زمان دریافت کالا صرف نظر از مقدارسفارش ثابت است. 

-          - تمام کالای سفارش شده یک جا می رسند. 







نوع مطلب : سیستم های انبار، اصول انبارداری، 
برچسب ها : رویه کنترل موجودی در انبارها، وبگاه تخصصی انبار، محسن مقصودی، کنترل موجودی،
لینک های مرتبط :
محسن مقصودی
یکشنبه 11 خرداد 1393
پنجشنبه 4 شهریور 1395 07:20 ق.ظ
با سلام و با تشکر از مطالب مفید که در اختیار ما قرار می دهید.اینجانب برای تحقیق خود با موضوع طراحی و کنترل سیستم انبار مواد و محصول در راستای استقرار ERP دنبال مدل مفهومی می باشم خواهشمندم در صورت امکان بنده را راهنمایی فرمایید.
محسن مقصودیسلام
شما میتونید با شماره زیر در ارتباط باشید9191550074
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.




آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
سوابق کاری و تحصیلی محسن مقصودی آگهی استخدام,استخدام دولتی,استخدام 93,استخدام بانک,استخدام آموزش پرورش,استخدام استانداری ها,استخدام مهندس

شیرین سو

به پایگاه تخصصی انبار خوش آمدید
نام و نام خانوادگی      
آدرس ایمیل      
کلیه حقوق این وبلاگ برای ( پایگاه تخصصی انبار ) محفوظ است